Sommige auto’s zijn gemaakt om van A naar B te komen. Andere om indruk te maken. En heel soms is er een auto die zich niets aantrekt van beide. De Citroën SM valt zonder twijfel in die laatste categorie. Eigenzinnig, vooruitstrevend en een tikje ongrijpbaar. Precies dat maakt ’m, 55 jaar na zijn introductie, nog altijd fascinerend.
In het Louwman Museum wordt dat karakter deze maand gevierd met een tijdelijke expositie waarin de SM niet alleen wordt getoond, maar bijna wordt ontleed. Geen droge opsomming van specificaties, maar een podium voor een auto die altijd meer idee dan product is geweest.
Begin jaren zeventig zat niemand te wachten op een luxe coupé met hydropneumatische vering, meedraaiende koplampen én een Italiaans hart. Behalve Citroën zelf. Door de samenwerking met Maserati ontstond een auto die tegelijk comfortabel en temperamentvol was, een combinatie die zelfs vandaag nog zeldzaam is.
De SM voelde destijds als te complex, te duur, te vooruitstrevend. Maar juist daardoor groeide hij uit tot een cultobject.
Van president tot profvoetballer
Wat de tentoonstelling sterk maakt, is hoe breed het verhaal wordt verteld. De SM was namelijk niet alleen een speeltje voor designliefhebbers, maar ook een statussymbool.
Zo staat er een Présidentielle-uitvoering, een verlengde cabriolet die werd ingezet bij officiële gelegenheden van de Franse staat. Een auto die niet alleen vervoerde, maar ook vertegenwoordigde. Aan de andere kant van het spectrum vind je de SM van Johan Cruijff. Geen staatsie, maar flair. Cruijff reed ermee tijdens zijn Barcelona-periode en maakte van de SM een verlengstuk van zijn persoonlijkheid: eigenzinnig, stijlvol en altijd een stap voor op de rest
Variaties op een gedurfd idee
De kracht van de SM zit ’m niet alleen in het origineel, maar juist ook in wat anderen ermee deden. Carrossiers gingen los: van cabriolets tot limousines en alles daartussenin.
Denk aan de Mylord, die de SM ontdoet van zijn dak en er een zwoele boulevardcruiser van maakt. Of de Opéra, een vierdeursinterpretatie die ineens verrassend zakelijk oogt. En dan is er nog een uitvoering met een lamellendak die rechtstreeks uit een sciencefictionfilm lijkt te komen.
Het laat zien hoe rekbaar het oorspronkelijke ontwerp was – en hoe visionair de basis eigenlijk bleek.
Liefde boven logica
De tentoonstelling is tot stand gekomen samen met de Citroën SM Club Nederland, en dat voel je in de details. Dit is geen verzameling auto’s, maar een verzameling overtuigingen. Mensen die ooit dachten: dit is geen rationele keuze – en het toch deden.
En eerlijk: dat is misschien wel de beste manier om naar de Citroën SM te kijken. Niet als een auto die je moet begrijpen, maar als een auto die je moet durven.
Beeld: Stellantis Nederland
